Dit is een site voor studenten van de Open Universiteit. Voordat je een vraag kunt stellen moet je even een account aanmaken (dit systeem is niet gekoppeld aan je OU studentnummer en wachtwoord).

Welkom bij het vraag- en antwoord systeem van de onderzoeks-practica van de studie psychologie bij de Open Universiteit.

Houd er, als je een vraag stelt, rekening mee dat je de richtlijnen volgt!

Is het gebruikelijk om geen controlegroep te gebruiken in een experiment?

1 leuk 0 niet-leuks

Het gebruik van een controlegroep staat in YouLearn bij Mill's Methode uitgelegd als: "het is namelijk niet voldoende dat een experiment kan aantonen dat als men gaat stormbaanrennen dat er dan meer teamgevoel ontstaat, maar een experiment moet ook kunnen aantonen dat als men niet gaat stormbaanrennen dat er dan niet meer teamgevoel ontstaat.'' Er wordt alleen een voorbeeld genoemd dat het om ethische of praktische redenen niet mogelijk is om een controlegroep aan het experiment toe te voegen, bijvoorbeeld een groep terminale patiënten waarbij beide groepen een geneesmiddel krijgen in plaats van een groep niet. De wachtlijst wordt dan als controlegroep wordt gebruikt. 

Dit is een logisch voorbeeld om geen controlegroep op te nemen. Stel in een ander experimenteel onderzoek zijn er meer onafhankelijke variabelen met verschillende groepen waar in een bepaalde mate een behandeling aangeboden wordt en je niet kijkt naar de afwezigheid van een behandeling (zoals lessen die aangeboden worden op de middelbare school). In dit geval is er geen controlegroep, maar is dit dan wel gebruikelijk voor een experiment? 

gevraagd 10 november in Experimenteel Onderzoek (PB0402 en S05281) door studenteou (1,020 punten)

1 Antwoord

1 leuk 0 niet-leuks
 
Beste antwoord

Het is niet een kwestie van wat gebruikelijk is; de vraag is steeds 'is het mogeljik?'

Sommige onderzoeksvragen vertalen zich naar hypothesen waar geen 'neutrale groep' bestaat. Een klassiek voorbeeld zou bijvoorbeeld een stroop-taak zijn waar proefpersonen bijvoorbeeld het woord geel in het geel lezen, of het woord geel in het groen, en dat de reactietijd wordt gemeten op de vraag in welke kleur het woord is weergegeven. Hier zijn twee condities: een kleur 'congruent' met het stimuluswoord; en een kleur 'incongruent' met het stimuluswoord.

Als 'controleconditie' heel eng gedefinieerd wordt als 'afwezigheid van een experimenteel stimulus', dan is het is in een geval zoals boven beschreven niet een keuze om geen controleconditie op te nemen; het is niet mogelijk om een conditie zinvol op te nemen die niets aangeboden krijgt. Deze groep zou namelijk geen data genereren die bijdraagt aan het antwoord op de onderzoeksvraag/hypothese. 

Het is mogelijk om te stellen dat de 'congruente' conditie als een controleconditie dienst doet. Dit is de referentiegroep waartegen vergeleken wordt (wat gebeurt er als een stimulus incongruent is? Dus impliciet getoetst tegen 'congruent'.)

Zo zijn er vele situaties denkbaar waar een controlegroep iets breder gedefinieerd moet worden. Als een productiviteitsverhogende training wordt gegeven kun je teams in een bedrijf nog vergelijken op 'wel training of geen training', Maar stel dat je een functioneringsgesprek in nieuwe stijl wilt onderzoeken. Iedereen moet ieder jaar een functioneringsgesprek hebben. Het experimentele stimulus is dus niet 'functioneringsgesprek', maar het 'nieuwestijl functioneringsgesprek'. De controlegroep is hier dan de groep die nog in oude stijl een functioneringsgesprek heeft. Een groep opnemen die geen enkel functioneringsgesprek krijgt is niet alleen een bedreiging van de ecologische validiteit, maar waarschijnlijk ook nog onethisch. Ook beantwoordt de conditie een vraag die je eigenlijk niet hebt. Je wilt niet weten of functioneringsgesprekken beter werken dan geen gesprek. Je wilt weten of het experimentele functioneringsgesprek beter werkt dan een traditioneel functioneringsgesprek.

Dus, probeer controlegroepen te definieren in termen van 'wie krijgt de hypothetische experimentele stimulus, en wie krijgt deze experimentele stimulus niet, en vertolkt daarmee een neutrale gang van zaken, de status-quo bij afwezigheid van het stimulus.

Soms kun je werken met wat wel eens positieve en negatieve controle genoemd wordt. Je kunt wel een een controlegroep toevoegen die een stimulus krijgt, met het doel een averechts effect te bewerkstelligen (negatieve controle), en voor een positieve controle vice versa. Ik kan niet direct een ethisch voorstel bedenken voor in de behandelpraktijk, maar je kunt bijvoorbeeld mensen een verhaal laten lezen voordat ze een puzzel maken in de hoop positief affect te induceren. De controlegroep zou dan zijn: een neutraal verhaal lezen dat geen emoties induceert. Om dan een extra toets te zijn van de werking van positieve emoties op een afhankelijke variabele, kan ervoor gekozen worden een groep toe te voegen die een negatief affect geinduceerd krijgt.

beantwoord 10 november door Ron Pat-El (49,020 punten)
geselecteerd 11 november door studenteou

Bedankt voor het uitgebreide antwoord. In mijn geval neem ik dan een controlegroep op als referentiegroep. 

Het wordt lastiger zodra iedereen ieder jaar een functioneringsgesprek krijgt waarbij je wilt onderzoeken of het nieuwe stijl functioneringsgesprek aanslaat, maar je ook verwacht dat leeftijd invloed heeft op de afhankelijke variabele: jongere mensen presteren beter op een functioneringsgesprek dan ouderen (hypothese) en je bijvoorbeeld nog een hypothese hebt met interactie-effect. De controlecondities wisselen dan per hypothese (doordat de referenties wisselen). Dit lijkt mij lastig om in 1 schematische weergave te zetten en meerdere schematische weergaven zijn weer extra toevoegingen voor een onderzoeksverslag met zo weinig mogelijk tabellen/figuren. Wat raadt u aan? 

Het antwoord zal dan afhangen van de rol van leeftijd in het design. Is leeftijd een variabele op intervalmeetniveau, dan wordt het niet gemanipuleerd, en is het 'slechts' een extra variabele, of een covariaat. In zo'n geval gebeurt er designtechnisch niet zo veel.

Als leeftijd gemanipuleerd wordt, dat wil zeggen: het design is factorieel, bijv 2 [leeftijd jong/oud] x 2 conditie [controle, experimenteel], dan zou je vier groepen moeten hebben: jong-controle, oud-controle, jong-exp, oud-exp.

In zo'n geval is het maar de vraag of er uberhaubt een controlegroep is. Er is weliswaar een controleconditie voor functioneringsgesprek, maar zonder verdere informatie lijkt er geen controleconditie te zijn voor leeftijd. In dit geval zou ik de vier groepen onder elkaar zetten en geen van hen als controlegroep aanduiden.

Dit antwoord is wel situatiespecifiek. Leeftijd is in dit voorbeeld niet logisch te vertalen naar een 'controle' en 'experimenteel'. Als de tweede variabele iets was als ';jaarlijks' en 'halfjaarlijks', dus er wordt ook nog gemanipuleerd of het zinvol is om vaker een functioneringsgesprek te hebben, dan kan 'jaarlijks' gezien worden als de neutrale (controle-) conditie. Dan is de groep jaarlijks-oudestijl, een groep met twee controlecondities en dan ook een controlegroep.

Bedankt voor de verduidelijkingyes, dit hangt dus van het soort variabelen en het meetniveau van variabelen af. Even kijken of ik de laatste zin begrijp: Dan is de groep jaarlijks-oudestijl, een groep met twee controlecondities en dan ook een controlegroep. Dan kom ik op:

Oudestijl-jaarlijks (controleconditie), oudestijl-halfjaarlijks (controleconditie)  - controlegroep

Nieuwestijl-jaarlijks (controleconditie), nieuwestijl-halfjaarlijks (manipulatie).

Stel er zijn drie condities dus jaarlijks, halfjaarlijks en maandelijks. In de interactie-hypothese verwacht je dat alleen nieuwestijl effect heeft bij een halfjaarlijks functioneringsgesprek. Klopt het volgende dan?:

Oudestijl-jaarlijks (controleconditie), oudestijl-halfjaarlijks (controleconditie), oudestijl-maandelijks (controleconditie)  - controlegroep

Nieuwestijl-jaarlijks (controleconditie), nieuwestijl-halfjaarlijks (manipulatie), nieuwestijl-maandelijks (controleconditie)

Het klinkt onwaarschijnljk dat iemand in een betweensubjectsdesign aan zowel jaarlijks en maandeijke gesprekken wordt blootgesteld. Zelfs in een withindesign is het bedenkelijk, omdat jaarlijks impliceert: 1 maal per jaar, wat botst met maandelijks.

Belangrijke regel: er kan niet meer dan 1 controlegroep zijn, iedere groep moet een unieke rol spelen.
Bedankt ik snap hem, jaarlijks-oudestijl en jaarlijks-nieuwestijl vormen de controlegroep.
...